عبد المحمد آيتى

4

تحرير تاريخ وصاف ( فارسى )

موضوع علم تاريخ است در مضامين آن بالعرض معلوم گردد . . . بنابراين مقدمه اگر در متناولات و متداولات عبارات از اين نوع سلوكى كرده شود چون تمهيد عذر از پيش رفته كمال فضل و حسن انصاف مطالعان آن را به نظر قبول و اغضا ملاحظه فرمايد « 1 » . از مطاوى كتاب معلوم شود كه برخى از معاصرانش اين شيوه نگارش تاريخ را بر او عيب مىگرفته‌اند چنان كه گاهگاه اين گونه عيبجويان را به عنوان حسودان عارى از فضل و بلاغت مورد سرزنش قرار مىدهد و از آنان گله و شكايت مىكند كه چون هيچ عيبى ديگر به نظرشان نيامده انگشت بر عبارت‌پردازيهاى او گذاشته‌اند . * * * حقير عبد المحمد آيتى نويسندهء اين سطور از مدتها پيش از زبان و قلم استادان فن به ارزش و اهميت تاريخى كتاب وصاف آگاه شده بود و در نظر داشت اگر توفيق رفيق آيد با حذف زوايد تحرير جديدى از آن را ارائه دهد كه همگان را به كار آيد و در اين باب با استاد ارجمند علامه مجتبى مينوى صلاحديدى كرد . ايشان ضمن تشويق و ترغيب فراوان راهنمائىهائى نمودند و دستورهائى فرمودند كه به كار بستن آنها در بهتر ساختن كتاب مسلما تأثير بسزائى داشته است . اما تحرير كتاب ابتدا از روى نسخهء معروف چاپى آن ( چاپ بمبئى ) صورت گرفت . اين چاپ اگر چه چاپ خوبى است و مرحوم قزوينى و اقبال و ساير فضلا و محققان آن را مأخذ قرار داده و از آن نقل كرده‌اند ولى براى مزيد يقين همواره در تجسس نسخه‌اى بهتر بود تا به نسخه‌اى قديمى كه در بيست و ششم صفر سال 871 نوشته شده دسترسى يافت و كارى را كه بپايان رسانيده بود دوباره با نسخه مزبور مطابقه كرد . در اين مطابقهء مجدد نسخهء مخطوط را متن قرار داد و اختلافهائى را كه با نسخهء مطبوع داشت در ذيل صفحات يادداشت كرد . مگر در دو سه مورد كه صحت نسخهء مطبوع مسلم و بديهى و محقق مىنمود . اين نسخه متعلق به كتابخانهء مركزى دانشگاه است كه عكس آن بطور مبادله به اينجانب داده شده و در اينجا وظيفهء خود مىداند كه از محقق ارجمند ، آقاى ايرج افشار كه همواره به جاى اين بنده ايادى دارد سپاسگزارى كند . لازم به تذكر است كه براى آنكه مراجعه به متن تاريخ وصاف بهتر ميسر گردد شمارهء صفحهء چاپ بمبئى در يك مربع مستطيل در تحرير آمده است .

--> ( 1 ) - تاريخ وصاف چاپ بمبئى ص 147